MEVLANA MOSKEE

AMSTERDAM

De hergebruikopgave van een voormalig schooltje in de Kolenkitbuurt in Amsterdam-West voor een moskee is exemplarisch voor een veel voorkomende opgave in Nederland: de grote voorraad van cultureel-maatschappelijke voorzieningen buiten de centra.

 

Herontwikkelingen van deze locaties worden in het huidige financiële klimaat echter uitgesteld of geannuleerd en gebouwen krijgen een opknapbeurt, met het oog op tijdelijk gebruik. De budgetten voor renovatie en transformatie zijn sober, en niet toereikend voor een duurzame opknapbeurt voor het gehele gebouw. Met het oog op een onzekere gebruiksperiode is er voor de moskee in Amsterdam-West gekozen om het budget te concentreren in een deugdelijke lokale ingreep voor de lange termijn, die tegelijkertijd het gebouw beter verbindt met de omliggende openbare ruimte en de buurt. Het gebouw krijgt hierdoor geen volledige update, maar een lokale upgrade.

 

Het gebouw had een richtingloze h-vormige structuur en stond midden op een open plein in de typische naoorlogse buurt, gekenmerkt door strokenbouw. De gevels waren anoniem en de voordeur van het gebouw was moeilijk te vinden. Het renovatiebudget is geconcentreerd op de twee entreezones en zijn de overige nissen zo eenvoudig mogelijk dichtgezet om tegelijk te kunnen voldoen aan de uitbreidingswensen van de gebruikers.

 

De openbare ruimte rond het gebouw is opnieuw ingedeeld in herkenbare zones voor verblijf en gebruik, waaronder twee nieuwe entreepleintjes voor het gebouw. De moskee is hierdoor op toegankelijke wijze verbonden met de openbare ruimte van de buurt, en geen religieus autonoom object.

 

Bij de uitwerking van de stenen gevels die de entreepleinen omsluiten, is veel aandacht besteed aan textuur en detail van het oppervlak. De hoge flats van de naoorlogse stadsuitbreiding kennen namelijk weinig detail en de ruimtes tussen de gebouwen zijn erg ruim en grof. De hoeken van de flats waar wijkvoorzieningen in gevestigd zijn, zijn doorgaans strak wit gepleisterd zodat ze goed herkenbaar zijn.

De nieuwe entreegevels van de moskee hebben dezelfde witte signaalkleur. Bij de moskee is hier een laag aan toegevoegd met texturen en reliëfs die recht doen aan de culturele functie van het gebouw. De vlakverdelingen zijn gebaseerd op de oude gevels en zijn ingevuld met verschillende baksteenpatronen, waarmee een Amsterdamse bouwtraditie opnieuw haar relevantie toont voor een hedendaags gebouwtype.

 

Naam

 

Locatie

 

Programma

 

 

Oppervlakte

 

Opdracht

 

Periode

 

Cliënt

 

Mevlana Moskee

 

Amsterdam

 

Moskee & Sportschool, nieuwe gevels, uitbreiding gebouw, openbare ruimte

 

600 m²

 

transformatie gevel, SO, VO, DO, BE, WE

 

2013

 

Gemeente Amsterdam

Team

 

Partners

 

Beelden

 

Jan Lebbink, Gert Kwekkeboom

 

Archimedes Bouwadvies, Selie

 

Pieter de Ruijter, The Cloud Collective